FANDOM


Disambig-icon.png Ten artykuł dotyczy katolickiego kościoła św. Piotra i św. Pawła w Sycowie. Zobacz inne znaczenia tego słowa.
Kościół katolicki w Sycowie.jpg

Kościół katolicki p.w. św. św. Piotra i Pawła.

Kościół św. Piotra i św. Pawła w Sycowie – neogotycka świątynia katolicka pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła, znajdująca się w centrum Sycowa przy ulicy Wałowej, będąca siedzibą parafii. Kościół wchodził w skład średniowiecznej zabudowy miasta; obecnie w jego pobliżu znajdują się fragmenty murów miejskich.

Historia Edytuj

Pierwsza wzmianka o istnieniu kościoła i parafii w Sycowie pochodzi z 10 sierpnia 1287 roku, jednak założenie parafii mogło zbiec się z lokacją miasta, która prawdopodobnie nastąpiła w 1276 roku. Sam kościół p.w. świętych Piotra i Pawła mógł zostać zbudowany w drugiej połowie XV wieku. Według Josepha Franzkowskiego jeszcze w 1758 roku na ścianie zachodniej świątyni pod zakończeniem sklepienia znajdował się łaciński napis 16 lipca 1446 roku sklepienie zostało ukończone, co mogłoby wskazywać na datę ukończenia budowy kościoła, ale napis ten może odnosić się także do remontu kościoła, który został zniszczony w wyniku wielkiego pożaru miasta w 1441 roku.

Na przestrzeni wieków kościół ulegał wielu przebudowom. W 1478 roku wybudowano i poświęcono kaplicę Najświętszej Marii Panny. Pożar Sycowa w 1491 roku zniszczył sklepienie nad prezbiterium, które zostało odnowione przez panujący wówczas w wolnym państwie stanowym ród Haugwitzów. W pożarze z 1554 roku kościół katolicki także poniósł duże straty, a jego remont trwał kilka lat i zakończył się w 1559 roku. Świadczy o tym napis po łacinie nad chórem organowym: odnowiono w 1559 roku). W drugiej połowie XVI wieku świątynia stała się protestancka. Kultowi katolickiemu kościół został przywrócony przez Abrahama von Dohnę w 1601 roku. W 1609 roku nastąpiło, poprzez przyłączenie do prezbiterium, urządzenie pańskiego miejsca modłów, które zniesione zostało dopiero w 1905 roku. W 1613 roku wolny pan stanowy Sycowa Karl Hannibal von Dohna nakazuje stworzyć pod kaplicą w północnej stronie nawy środkowej grobowiec rodzinny Dohnów, w którym spoczął zmarły wówczas Abraham von Dohna, pochowany w sarkofagu cynowym. W 1633 roku, podczas wojny trzydziestoletniej, kościół znalazł się ponownie w rękach protestantów, jednak już w 1636 roku powrócił w ręce katolików. W tym czasie został okradziony i sprofanowany, dlatego święte naczynia zostały przechowane w zamku. W pożarze Sycowa w 1637 roku kościół nie ucierpiał, ale spłonęła wolno stojąca dzwonnica. Jej odbudowa nastąpiła w 1656 roku.

W XVII wieku sycowski kościół katolicki był kilkakrotnie wizytowany. Według dokumentu archidiakona Petera Gebauera, w 1638 roku w kościele znajdowało się osiem ołtarzy, a wśród mieszczan tylko trzydziestu deklarowało wiarę katolicką. Dokument wizytacyjny Martina Philippa Waltera z 10 września 1651 roku przedstawia kościół katolicki w Sycowie jako budowlę podupadłą, zrujnowaną, ponieważ m.in. dach był w złym stanie, sklepienia były zniszczone przez opady śniegu i deszczu, a okna były popękane i rozbite. Wówczas w mieście było dwustu katolików. Inne oblicze kościoła przedstawia w swym dokumencie wizytacyjnym z 26 września 1666 roku biskup Neander, według którego kościół i mury kościelne zostały odrestaurowane, a wnętrze świątyni sprawiało dobre wrażenie. W tym czasie połowa mieszkańców przyznawała się do wiary katolickiej.

W 1700 roku kościół katolicki w Sycowie otrzymał nowe, duże organy, umieszczone w chórze głównym. W nocy z 29 na 30 października 1742 roku świątynia została okradziona na 2000 talarów. Zgodnie z raportem burmistrza Burcharda w 1758 roku w Sycowie katolicy przeważali nad ewangelikami. Liczba ta zmniejszyła się na przełomie osiemnastego i dziewiętnastego stulecia, co było skutkiem małżeństw mieszanych w mieście.

W ostatnim pożarze Sycowa w 1813 roku spłonął dach kościoła katolickiego i znacznie nadpalona została dzwonnica. W ciągu kilku lat wyremontowano świątynię. Prace przy odbudowie zakończono w sierpniu 1818 roku, a 16 października tego samego roku biskup Emmanuel Schimonsky poświęcił kościół. W 1821 roku rozpoczęto prace na rzecz odbudowy dzwonnicy, zakupu nowych dzwonów i organów. Nowe dzwony nabyto w 1827 roku i zawieszono na drewnianym belkowaniu, ustawionym na placu kościelnym. W 1840 roku Bironowie zlecili firmie Müller i synowie budowę nowych organów.

Plac świętego Jana.jpg

Kościół katolicki i dzwonnica przed przebudową w 1905 roku.

Kolejny prace remontowe przy kościele katolickim w Sycowie rozpoczęły się 26 kwietnia 1905 roku. Wykonanie nowego projektu powierzono królewskiemu doradcy budowlanemu Adolfowi Köhlerowi z Oleśnicy. Wykonanie zostało zlecone mistrzowi budowlanemu Weber w Kępna. Jeszcze w 1905 ukończono prace zewnętrzne przy obu nowych przybudówkach i zakończono pracę przy barokowej wieżyczce na dachu. W 1907 roku zamontowano nowe organy firmy Spiegel z Rychtala, odnowiono kaplice Najświętszej Marii Panny i Trójcy Świętej i odrestaurowano ambonę. W kolejnym roku kościół otrzymał nowe stalle. W oknach umieszczono trzy nowe witraże sprowadzone z warsztatu artystycznego Schneiders i Schmolz z Kolonii. Wiosną 1910 roku stojący dotychczas pośrodku placu św. Jana pomnik świętego Jana Nepomucena przestawiono na plac kościelny. W latach 1909-1910 odbudowano dzwonnicę, stojącą po dziś dzień obok kościoła. Jesienią 1910 roku plac kościelny otrzymał nowe ogrodzenie, a w jego północnej części ustawiono figurę Maryi, za to wiosną 1911 roku uzyskał planty ogrodowe wykonane przez książęcego dyrektora ogrodów Köchela. Całkowity koszt odbudowy kościoła i dzwonnicy wyniósł prawie 150 tysięcy marek.

Kolejna renowacja kościoła miała miejsca w 1979 roku. W ostatnich latach także są podejmowane działania na rzecz odnowy kościoła.

Rys architektoniczny Edytuj

Kościół katolicki w Sycowie – widok od strony wejścia głównego.jpg

Widok od strony wejścia głównego.

Obecny gotycki kościół katolicki w Sycowie to orientowana, trzynawowa konstrukcja halowa, wybudowana z cegły. Po stronie południowej i północnej nawy głównej znajdują się kaplice. Pierwotnie budowla została wzniesiona w stylu bazylikowym. Prostokątne prezbiterium jest zamknięte poligonalnie.

Wyposażenie kościoła Edytuj

Elementy wewnętrzne Edytuj

Z elementów średniowiecznych do czasów współczesnych zachował się drewniany gotycki krucyfiks z połowy XIV wieku oraz XV-wieczne sakramentarium (tabernakulum) wykonane z piaskowca i posiadające żelazne kraty w południowej ścianie Kaplicy NMP. Wartościowszą częścią świątyni jest też drewniana polichromowana ambona zdobiona płaskorzeźbami, pochodząca z 1666 roku.

Według Franzkowskiego kościół katolicki w Sycowie posiadał osiemnastowieczną, pozłacaną monstrancję z białego srebra. Za to chrzcielnica jest stworzona z piaskowca i ma ośmiokątną pokrywę na podstawie w kształcie kwadratu z motywami późnego renesansu.

Wewnątrz kościoła znajduje się kilka pomników nagrobnych wolnych panów stanowych:

  1. Na ścianie południowej kaplicy NMP znajduje się wykonany z piaskowca nagrobek Franciszka von Maltzana. Napis na płycie jest obramowany pilastrami. Cała płyta jest zwieńczona belkowaniem, na którym po bokach spoczywają dwa anioły, których dłonie spoczywają na głowie zmarłego.
  2. Dawniej na ścianie wschodniej kaplicy NMP, a od 1906 roku w kaplicy Grobowej znajduje się pomnik Johanna Bernharda von Maltzana. Nagrobek jest prawie w całości wytworzony z piaskowca. W polu środkowym ukazana jest figura rycerza, a zwieńczenie zawiera herb rodowy Maltzanów. Płyta posiada napis łaciński, a u stóp rycerza ulokowano tablicę z czerwonego marmuru z niemieckim napisem.
  3. Płyta nagrobna Gustava Calixta Birona, wytworzona z lanego żelaza z mocnymi uchwytami na rogach oraz z herbem Bironów i łacińskim napisem, przykrywała do 1905 wejście grobowca w północnej stronie nawy głównej i po kasacji grobowca została umieszczona na zachodniej ścianie kaplicy Grobowej.

Elementy zewnętrzne Edytuj

Na placu przykościelnym znajduje się figura świętego Jana Nepomucena, figura Matki Boskiej i pomnik Jana Pawła II, odsłonięty 31 stycznia 2009 roku.

Na murze zewnętrznym zakrystii znajduje się płyta nagrobna Elisabeth von Haugwitz, na której przedstawiona została kobieta w średniowiecznym stylu z herbem Haugwitzów po lewej i Schaffgotschów po prawej oraz z napisem staroniemieckim. W 1905 w kaplicy Trójcy Świętej odnaleziona została szesnastowieczna płyta z piaskowca z napisem w języku staroniemieckim, która obecnie jest wmurowana w północną ścianę zewnętrzną kaplicy Grobowej. Także odkryta podczas renowacji płyta z piaskowca, przedstawiająca kobietę w średniowiecznym stroju i cztery herby w każdym rogu, znajduje się obecnie na murze zewnętrznym kaplicy Trójcy Przenajświętszej. Poza tym na zewnętrznym polu środkowym chóru znajduje się epitafium z piaskowca, na którym przedstawiona została kobieta z sześciorgiem w większości małych dzieci klęcząca przed ukrzyżowanym Chrystusem.

Źródła Edytuj

Bibliografia Edytuj

  • T. Kulak, W. Mrozowicz, Syców i okolice od czasów najdawniejszych po współczesność, Wrocław-Syców 2000, s. 36-38 i 104, ISBN 83-87299-26-X,
  • Joseph Franzkowski, Historia wolnego państwa stanowego, miasta i powiatu Syców, Gross Wartenberg 1912 (tłum. pol. pochodzi z Zeszytów historycznych, nr 25, Syców 2014).

Syców

Miejsca Alegorie czterech pór rokuBiały domekCmentarz komunalnycmentarz wojenny Armii RadzieckiejDzwonnicaKościół Matki Boskiej CzęstochowskiejKościół św. Piotra i św. PawłaKościół ewangelickiMauzoleum w SycowieMłyńska WodaMury miejskieParkRzeźby w parkuSpichlerzSynagoga
Pomniki i tablice Dąb papieskiKamień Małej GarstkiPomnik wolnościTablica FranzkowskiegoTablica księdza GorczycyTablica księdza PopiełuszkiTablica księdza Zienkiewicza
Nieistniejące obiekty Cmentarz żydowskiRatuszZamek

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki