Fandom

Sycowska Wiki

Syców

352strony na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij

Miejscowość
Syców

Rynek w Sycowie.JPG
Rynek w Sycowie
Nazwy
Nazwa polska Syców
Nazwa niemiecka Wartenberg (XIII-XVIII w.),
Polnisch Wartenberg (1743-1888),
Groß Wartenberg (1888-1945)
Nazwa łacińska Districtus Syczow sive Wartinbergk
Podstawowe dane
Data założenia XIII wiek
Liczba mieszkańców 10 351 (2014)
Samorząd
Burmistrz Sławomir Kapica
Przewodniczący rady miejskiej Bolesław Moniuszko

Syców − miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Syców.

Symbole miasta Edytuj

Osobne artykuły: Herb Sycowa, Flaga Sycowa i Dewiza Sycowa

Położenie Edytuj

Miasto położone jest na pograniczu Wzgórz Twardogórskich i Wzgórz Ostrzeszowskich, nad Młyńską Wodą, lewym dopływem Baryczy.

Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa kaliskiego. Przed 1975 było siedzibą powiatu sycowskiego w ramach starego województwa wrocławskiego.

Nazwa Edytuj

Nazwa miejscowości została zachowana w źródłach pochodzących z końca XIII w., w zapisach: Syczowe (1276), Syczów (1286 i Syzow (1295). Zapisy te świadczą, iż forma pierwotną nazwy jest Syców, jest to nazwa dzierżawcza od n. osobowej Syc (a zatem była to własność Syca, por. Sycewo, Sycyna). Syc z kolei to n. os. notowana już od 1166 r. (jako Siz), odapelatywna – oznaczająca skąpiec, mogąca też stanowić zdrobnienie od Sylwestra.

Obok miejscowości prawdopodobnie już przed 1276 książę wrocławski lokował miasto Wartenberg, w którym osadził kolonistów z Frankonii, na co wskazują udokumentowane później nazwiska mieszczan. Osada otrzymała nowoczesne, regularne rozplanowanie przestrzenne. W dokumencie z 1276 Albert von Schmollen określony jest jako kasztelan we Wrathenberc, mieście zbudowanym wokół warownej twierdzy na szlaku handlowym między Wrocławiem, Kaliszem, a Toruniem. W 1287 wzmiankowany jest miejscowy kościół farny.

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie „districtus Syczow sive Wartinbergk”. Kronika ta wymienia również wsie, które w procesach urbanizacyjnych zostały wchłonięte przez miasto i stanowią jego części bądź dzielnice jak n.p. Koźle Małe w formie villa Chosa.

W pruskim urzędowym dokumencie z 1750 roku wydanym języku polskim w Berlinie przez Fryderyka Wielkiego miasto wymienione jest pośród innych śląskich miejscowości jako Sycowo oboie, co potwierdza istnienie dwóch osad w tym miejscu. Polską nazwę Syców w książce Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa.

Historia Edytuj

Wiek XIII–XVIII Edytuj

Zobacz: Wolne państwo stanowe Syców

Schyczów 1562.jpg

Syców na mapie z 1562 roku.

Źródła z 1312 ostatecznie potwierdzają posiadanie przez osadę praw miejskich. W 1293, w wyniku podziałów dziedzicznych Śląska, miasto przechodzi z księstwa wrocławskiego do księstwa głogowskiego, by ostatecznie w 1320 znaleźć się w granicach księstwa oleśnickiego.

Po śmierci ostatniego piastowskiego księcia oleśnickiego, jego ziemie przeszły pod panowanie czeskie. Król Władysław II Jagiellończyk (król Czech i Węgier) wydzielił w 1489 z księstwa tzw. Wolne Państwo Stanowe, które nadał rodowi von Haugwitz. W 1529 posiadłość przeszła na panów Maltzan, którzy następnie sprzedali je za 133 tysiące guldenów Georgowi von Braun w 1571 roku. Dwadzieścia lat później Georg Wilhelm von Braun sprzedał ziemie za 140 tysięcy talarów Abrahamowi von Dohna. Trzy lata później burgrabia rozpoczął budowę nowego zamku (ukończoną w 1608).

W roku 1734 rozpoczęło się panowanie książąt Biron, trwające aż do zakończenia II wojny światowej (faktyczną władzę Bironowie posiadali do 1808, kiedy to powstał sycowski samorząd miejski). W 1741 Syców, wraz z całym Dolnym Śląskiem, został włączony do Prus i podniesiony do rangi miasta powiatowego. W 1758 mieszkały w nim 863 osoby.

Wieki XIX i XX do II wojny światowej Edytuj

Przedwojenna panorama Sycowa.jpg

Przedwojenna panorama Sycowa.

Na początku XIX wieku usunięto część średniowiecznych murów miejskich. W 1847 wydana została pierwsza sycowska gazeta Groß-Wartenberger Kreisblatt. W 1853 Calixt Biron rozpoczął przebudowę zamku. W latach siedemdziesiątych XIX wieku wybudowano linię kolejową z Oleśnicy do Kępna przez Syców. W 1888 nazwę miasta przemianowano z Polnisch Wartenberg na Gross Wartenberg.

W wyniku postanowień konferencji pokojowej w Wersalu powiat sycowski został podzielony między Polskę i Niemcy, a sam Syców pozostał po stronie niemieckiej. W 1937 roku rozpoczęto budowę linii kolejowej do Bukowy Śląskiej.

Lata po II wojnie światowej Edytuj

W styczniu 1945 prawie niezniszczone miasto dostało się w ręce Armii Czerwonej, która przebywa w nim około pół roku. W tym czasie miasto zostało częściowo zniszczone, a ratusz i zamek podpalone. Zabytki te zostały następnie rozebrane przez administrację polską, a niemiecka ludność miasta wysiedlona i zastąpiona polskimi osadnikami. W miejsce bloku śród-rynkowego z ratuszem władze wyznaczyły parking samochodowy, zaś sam rynek przemianowały na Plac Wolności, część ubytków w tkance miasta zastąpiona została socjalistyczną architekturą mieszkaniową. W miejsce zamku utworzono skwer publiczny. W latach 1945–1975 miasto było siedzibą powiatu sycowskiego. Do 2002 roku zlikwidowano wszystkie połączenia kolejowe z Sycowem, a w 2000 oddano do użytku obwodnicę miasta.

Zabytki i ciekawe miejsca Edytuj

Kościół katolicki w Sycowie.jpg

Kościół katolicki pw. św. św. Piotra i Pawła w Sycowie.

Komunikacja Edytuj

W Sycowie mają swój początek i koniec dwie drogi wojewódzkie:

Gospodarka Edytuj

Obecnie w mieście i okolicach działają firmy z branży meblarskiej.

Tereny inwestycyjne Edytuj

Tereny inwestycyjne w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Syców:

  • przy zbiorniku retencyjnym – 100 ha,
  • przy skrzyżowaniu ul. Kolejowej z obwodnicą – 40 ha,
  • tereny na Wiosce – 7 ha,
  • teren przy ul. Kaliskiej pod zabudowę jednorodzinną i handlowo usługową – 20 ha,
  • teren przy ulicy Ogrodowej pod zabudowę rekreacyjno-sportową – 3,5 ha,
  • tereny we wsi Komorów – 20 ha.

Strefa ekonomiczna Edytuj

Rada Miejska w Sycowie uchwałą Nr XLIX/277/06 z dnia 29 czerwca 2006 (zmieniona uchwałą Nr XLIX/278/06 z dnia 27 lipca 2006) jednogłośnie poparła utworzenie na terenie miasta i gminy Syców podstrefy Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Invest-Park.

Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 2006 roku w skład WSSE Invest-Park włączono nowe tereny inwestycyjne – między innymi podstrefę Syców. Powierzchnia podstrefy Syców wynosi 9,7970 ha.

Ludność[1][2] Edytuj

Oświata, kultura i sport Edytuj

Osobne artykuły: Centrum Kultury i Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji.

W mieście podstawową opiekę edukacyjną zapewniają dwie szkoły podstawowe: Szkoła Podstawowa nr 1 im. III Tysiąclecia i Szkoła Podstawowa nr 2 im. Marii Konopnickiej oraz Gimnazjum im. Jana Pawła II, a także trzy przedszkola publiczne i Niepubliczne Przedszkole Sióstr Urszulanek. Szkołami średnimi w Sycowie są: Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki i Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych.

Organizacją kulturalną w Sycowie jest Centrum Kultury, w którego skład, prócz budynku widowiskowego, wchodzi Biblioteka Publiczna i Muzeum Regionalne. Od 1995 w mieście działa zespół folklorystyczny Sycowiacy. Ponadto od września 2014 w Sycowie funkcjonuje stowarzyszenie Przystań Twórcza Syców.

Podstawowymi obiektami infrastruktury sportowej w Sycowie są: hala sportowa, basen, stadion sportowy i trzy orliki.

Organizacje pozarządowe Edytuj

Media Edytuj

Gazety Edytuj

Portale internetowe Edytuj

Syców w kulturze Edytuj

Syców w literaturze Edytuj

Syców w filmie Edytuj

Źródła Edytuj

Bibliografia Edytuj

  • Polnisch Wartenberg w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich Tom VIII, s. 599,
  • Stanisław Rospond: Słownik etymologiczny miast i gmin PRL. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wyd., 1984, s. 378. ISBN 83-04-01090-9,
  • Cieślikowa A. (red.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t. 1, Kraków 2000, ISBN 83-87623-23-7,
  • Malec M. (red.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych t. 2, Kraków 1995, ISBN 83-85579-68-0,
  • Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis,
  • H. Markgraf, J. W. Schulte, Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Breslau 1889,
  • Józef Lompa, Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej, Głogówek 1847, s. 11,
  • T. Kulak, W. Mrozowicz, Syców i okolice od czasów najdawniejszych po współczesność, Wrocław-Syców 2000. ISBN 83-87299-26-X

Linki zewnętrzne Edytuj

Przypisy Edytuj

  1. Liczba mieszkańców gminy w podziale na sołectwa (lata 1996-2005) – BIP Syców
  2. Liczba mieszkańców gminy w podziale na sołectwa (lata 2006-2015) – BIP Syców

Gmina Syców

Miasta Syców
Wsie sołeckie BiskupiceDrołtowiceDziałoszaGaszowiceKomorówNowy DwórStradomia WierzchniaSzczodrówŚlizówWielowieśWioskaZawada
Przysiółki BielawkiBłotnikLesieniecLigota DziesławskaNiwki GarbarskieNowy ŚwiatPawełkiPawłowiceRadzynaŚwięty MarekTrzy ChałupyWidawkiWojciechowo WielkieZieleniec

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki