FANDOM


WPS Sycow plan

Wolne państwo stanowe Syców (niem. der freien Standesherrschaft Groß Wartenberg) − jednostka terytorialna ziemi sycowskiej istniejąca w latach 1489-1808[1]. Siedzibą wolnych panów stanowych było miasto Syców.

Historia Edytuj

Wolne państwo stanowe powstało 7 października 1489 roku z części ziem Księstwa Oleśnickiego. Był to pierwszy tego typu organizm polityczny na Śląsku. Wolne państwo stanowe podlegało bezpośrednio cesarzowi. Pierwszym panem stanowym został Hans von Haugwitz. Następnie rządy w państwie sprawowali: Maltzanowie, Braunowie, Dohnowie i Bironowie.

Na mocy umowy między wdową po Karlu Hannibalu von Dohnie, Anną a komisją regencyjną i faktyczną administratorką majątku, wdową po Otto Abrahamie von Dohnie, Renatą doszło do wydzielenia tej pierwszej z sycowskiego państwa stanowego majątku Goszcz wraz z miasteczkiem, trzema folwarkami i dziesiątką wsi. W późniejszym okresie przyczyniło to się do powstania goszczańskiego wolnego państwa stanowego.

W latach 1736-40 majątek, zarządzany przez Christopha Lewina von Trotta Treyden, został powiększony o wsie: Czermin, Frużów, Ligotę Rybińską, Marcinki, Miechów, Rybin z Mąkoszycami i Zbyczynę. W 1740 roku państwo stanowe zostało utracone przez Ernsta Johanna Birona i przejęte w lutym 1741 roku za pośrednictwem hrabiego von Solmsa przez Christopha von Münnicha.

W grudniu 1741 z ziem sycowskiego i goszczańskiego państwa stanowego utworzono powiat sycowski. Po skazaniu von Münnicha na zesłanie na Syberię dobra sycowskie na mocy postanowienia z 17 stycznia 1742 roku zajął król pruski. Wolne państwo stanowe zostało oddane Ernstowi Johannowi Bironowi przez króla pruskiego 31 sierpnia 1764 roku, a od 1769 roku wolnym panem stanowym był Peter Biron. W 1787 roku granice państwa stanowego zostały powiększone od wsie Tabor Wielki i Tabor Mały. Czas po śmierci synów Ernsta Johanna Birona w 1800 i 1801 roku był okresem sporu o prawo do dziedziczenia wolnego państwa stanowego między córkami Petera Birona a synem Karla ErnstaGustavem Calixtem, który ostatecznie został kolejnym, lecz ostatnim panem stanowym.

Na mocy ustawy o miastach (niem. Städteordnung) z 19 listopada 1808 roku mieszkańcy Sycowa zostali uwolnieni od nadrzędności administracyjnej i sądowniczej Bironów. Akt ten wprowadzał w mieście samorząd miejski. Jednak Bironowie pozostali w Sycowie, będąc do 1945 roku właścicielami majątku ziemskiego.

Wolni panowie stanowi Edytuj

W 1489 roku pierwszym wolnym panem stanowym został Hans von Haugwitz.

L.p. Nazwisko panującego Obraz Lata panowania
1. Hans von Haugwitz
(zm. 1517)
1489-1517[2]
2. Heinrich von Haugwitz
(zm. 1516)
1494-1516
3. Zdeněk Lev z Rožmitálu
(1470-1535)
Zdeněk Lev z Rožmitálu 1517-1529
4. Joachim I von Maltzan
(1492-1556)
Joachim von Maltzan 1529-1551
5. Johann Bernhard von Maltzan
(1526-1569)
1551-1569
Franciszek von Maltzan
(zm.1560)
1551-1560
6. Joachim II von Maltzan
(1559-1625))
1569-1571[3]
7. Georg von Braun
(1525-1585)
1571-1585
8. Georg Wilhelm von Braun
(1565-1594)
1585-1592
9. Abraham von Dohna
(1561-1613)
1592-1613
10. Karl Hannibal von Dohna
(1588-1633)
1613-1633
Dyrektorium[4] 1633-1636
11. Maximilian Ernst von Dohna
(zm. 1642)
1636-1642
12. Otto Abraham von Dohna
(zm. 1646)
1642-1646
Renata Euzebia von Breuner 1646-1666
13. Karl Hannibal II von Dohna
(zm. 1711)
1666-1711
Urząd Zwierzchni dla Śląska[5] 1711-1719
14. Alexander zu Dohna-Schlobitten
(1661-1728)
Alexander zu Dohna-Schlobitten 1719-1728
15. Christoph Albrecht von Dohna
(1698-1752)
1728-1734
16. Ernst Johann Biron
(1690-1772)
Ernst Johann Biron 1734-1740
17. Christoph von Münnich
(1683-1767)
Munnich 1741
Fryderyk II Wielki
(1712-1786)
Friedrich II transparent 1741-1762
Christoph von Münnich
(1683-1767)
Munnich 1762-1763
Ernst Johann Biron
(1690-1772)
Ernst Johann Biron 1763-1769
18. Peter Biron
(1724-1800)
Peter Biron 1769-1800
19. Karl Ernst Biron
(1728-1801)
Karl Ernst Biron 1800-1801
20. Gustav Calixt Biron
(1780-1821)
Gustav Calixt Biron 1801-1808

Po utworzeniu w 1808 roku samorządu miejskiego, wolny pan stanowy utracił faktyczną władzę nad państwem stanowym, ale jego następcy z rodu Bironów aż do 1945 roku nadzorowali posiadany majątek jako Tytularni Wolni Panowie Stanowi Sycowa:

L.p. Nazwisko panującego Obraz Lata panowania
20. Gustav Calixt Biron
(1780-1821)
Gustav Calixt Biron 1808-1821
Kuratela[6] 1821-1839
21. Karl Friedrich Wilhelm Biron
(1811-1848)
Karl Friedrich Wilhelm Biron 1839-1848
22. Calixt Biron
(1817-1882)
Calixt Biron 1848-1882
23. Gustav Biron
(1859-1941)
Gustav Biron 1882-1929
24. Carlos Biron
(1907-1982)
Carlos Biron 1929-1945

Źródła Edytuj

Bibliografia Edytuj

  • Między Widawą a Dobrą, od zarania dziejów do współczesności. Słownik historyczno-geograficzny miejscowości z terenu LGD Dobra Widawa. Oleśnica 2011. ISBN 978-83-61892-08-3
  • T. Kulak, W. Mrozowicz, Syców i okolice od czasów najdawniejszych po współczesność, Wrocław-Syców 2000, s. 103-106, ISBN 83-87299-26-X.

Przypisy Edytuj

  1. Bironowie byli właścicielami majątku do 1945 roku.
  2. de facto: do 1494
  3. de facto: Elżbieta von der Lomnitz
  4. Organ tymczasowy, w którego skład wchodzili przedstawiciele lokalnej szlachty
  5. Organ tymczasowy powołany przez cesarza na okres procesu o sukcesję po bezpotomnej śmierci Karla Hannibala II von Dohna
  6. Powołana do czasu uzyskania pełnoletniości przez potomków wcześnie zmarłego Gustava Calixta Birona

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki